Đỉnh cao của bóng đá hay một công việc chỉ dành cho những người giỏi nhất, trong nhiều thập kỷ, vai trò của một huấn luyện viên trưởng đội tuyển quốc gia được nhìn nhận như vậy. Mặc dù tầm quan trọng ngày càng tăng của các giải vô địch quốc gia và Champions League đã phần nào làm giảm vị thế của bóng đá quốc tế trong thế kỷ 21, nhưng việc dẫn dắt một đội tuyển quốc gia đến vinh quang vẫn mang một sức hấp dẫn đặc biệt. Trong bối cảnh kỳ World Cup 2026 đang đến gần, hãy cùng phân tích một chút về công việc của những HLV trưởng đội tuyển quốc gia cũng như so sánh một chút sự khác nhau giữa vị trí này ở cấp độ đội tuyển và CLB.
Áp lực của một công việc có tầm ảnh hưởng như HLV trưởng ĐTQG không dành cho tất cả mọi người. Một số HLV câu lạc bộ vĩ đại và các cựu cầu thủ nổi tiếng đã cố gắng tái hiện thành công của mình trên đấu trường quốc tế, nhưng cần một cá tính rất đặc biệt để làm được điều đó và không phải ai cũng có thể thành công. Điều này đã tạo ra một nhóm những “chuyên gia bóng đá quốc tế”, những người có tính cách và cách tiếp cận phù hợp với một bóng đá ở cấp độ ĐTQG. Vậy kiểu HLV nào phù hợp với bóng đá quốc tế và những người rời bóng đá CLB cần thích nghi ra sao?
Theo HLV Roberto Martinez, cựu HLV trưởng của đội tuyển Bỉ và hiện tại là HLV trưởng của ĐTQG Bồ Đào Nha, công việc HLV cấp độ đội tuyển có nhịp độ chậm hơn và thiên về “nhìn lại quá khứ”. Ông chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn: “Bóng đá CLB là công việc 24 giờ mỗi ngày và luôn hướng về phía trước – rất hiếm khi bạn có cơ hội nhìn lại. Mọi thứ đều xoay quanh việc bạn có thể làm gì để ảnh hưởng đến trận đấu tiếp theo. Ngay cả buổi họp báo sau trận đấu cũng là nói về trận tiếp theo và cách chuẩn bị cho nó.”
“Bóng đá quốc tế thì ngược lại. Đó là những giai đoạn tập trung rất căng thẳng, sau đó bạn không còn chia sẻ cảm xúc với các cầu thủ nữa, điều này thay đổi tầm ảnh hưởng của các mối quan hệ trong đội. Dù thắng hay thua, các cầu thủ đều rời đi. Khi đó, việc chuẩn bị cho trận tiếp theo lại là nhìn lại, đánh giá lại – và tôi thích điều đó.”
Theo HLV Martinez, bóng đá cấp độ ĐTQG cũng sẽ không có nhiều thời gian chuẩn bị như ở cấp độ CLB. Ở cấp độ CLB, bạn có thể có tới 60 buổi tập đầu mùa để chuẩn bị cho mùa giải mới, nhưng ở cấp độ ĐTQG nhiều khi bạn chỉ có 3 ngày. Ở ĐTQG, mỗi năm bạn cũng chỉ có khoảng 5 đợt tập trung và không gặp cầu thủ hàng ngày, vì thế, bạn cần thay đổi tư duy và chỉ tập trung vào những gì cốt lõi nhất. Có thể chuẩn bị tốt trong thời gian ngắn cho những trận đấu là một kỹ năng sống còn với các HLV cấp độ ĐTQG.
Với cấp độ HLV ĐTQG, bạn cũng sẽ “ít can thiệp” trực tiếp hơn và kiên nhẫn là yếu tố then chốt. Các HLV phải dành nhiều thời gian quan sát các trận đấu của các CLB mỗi cuối tuần, nơi họ chỉ có thể ngồi trên khán đài thay vì đứng bên đường biên.
Ở cấp CLB, HLV có thể kiểm soát mọi khía cạnh của việc chuẩn bị trận đấu. Nhưng ở đội tuyển quốc gia, họ ở bên ngoài cuộc sống hằng ngày của cầu thủ. Vì vậy, các HLV đội tuyển phải biết kiềm chế để không trở thành sự phiền toái đối với cầu thủ. HLV Ottmar Hitzfeld, cựu HLV trưởng của ĐTQG Thụy Sĩ từ năm 2008 tới năm 2014, thừa nhận ông không liên lạc quá nhiều với cầu thủ khi họ đang thi đấu cho CLB vì không muốn khiến họ xao nhãng. Chỉ khi đến kỳ tập trung đội tuyển, ông thường mới trao đổi với các cầu thủ.
Do không có nhiều thời gian làm việc với cầu thủ như ở cấp CLB, thành công ở cấp độ đội tuyển quốc gia đòi hỏi khả năng làm việc súc tích với cầu thủ. Thời gian ít hơn đồng nghĩa với việc HLV phải chọn lọc kỹ hơn những chỉ dẫn cần đưa ra, nội dung của các buổi tập và mức độ chi tiết trong các tình huống chiến thuật. Nhưng điều đó không chỉ đơn giản là cắt giảm thông tin về kỹ thuật và chiến thuật. Điều quan trọng là đảm bảo thông điệp của HLV được các cầu thủ hiểu đúng như mong muốn, bởi mỗi cầu thủ có xuất thân và môi trường bóng đá khác nhau. Ở đội tuyển quốc gia, không có nhiều thời gian để việc giao tiếp bị sai lệch.
Về phần HLV Luiz Felipe Scolari, người từng đăng quang với ĐTQG Brazil tại World cup 2002, ông chia sẻ HLV cấp độ ĐTQG sẽ cần quan sát nhiều hơn, thu thập nhiều dữ liệu hơn, chú ý đặc biệt đến một số cầu thủ và cố gắng tạo ra một hệ thống thi đấu mà những cầu thủ đến từ nhiều CLB khác nhau trên thế giới có thể thích nghi khi mà HLV của ĐTQG sẽ không thể điều chỉnh mọi thứ hàng ngày như HLV của CLB.
Ngoài ra, HLV Scolari còn rất đề cao yếu tố tinh thần và sự gắn kết của toàn đội khi mà ở cấp độ ĐTQG, phần lớn cầu thủ sẽ không sinh hoạt thường xuyên cạnh nhau Việc tạo ra sự gắn kết đặc biệt giữa các cầu thủ với cầu thủ, giữa cầu thủ và ban huấn luyện là yếu tố quan trọng với bất kỳ đội bóng nào. Tuy nhiên, điều này ở môi trường đội tuyển quốc gia lại càng khó hơn.
Với tất cả những yếu tố khác nhau cần cân bằng, không có gì ngạc nhiên khi vị trí HLV đội tuyển quốc gia dần trở thành một công việc mang tính chuyên môn riêng. Trong những năm gần đây, ngày càng nhiều quốc gia lớn bổ nhiệm những HLV có sự nghiệp gắn bó lâu dài với các đội tuyển quốc gia. Những HLV đã đi lên từ các đội trẻ của một quốc gia, giống như con đường phát triển của một cầu thủ. Họ hiểu rõ cách vận hành của liên đoàn và quen thuộc với những gì cần thiết để thành công ở cấp độ đội tuyển, nhờ đó giảm bớt những khó khăn khi chuyển từ bóng đá cấp CLB sang bóng đá cấp ĐTQG.
●●●
HÃY XEM BLOG CỦA CHÚNG TÔI ĐỂ BIẾT THÊM CÁC CÁU CHUYỆN VÀ TỶ LỆ CƯỢC BÓNG ĐÁ
Cập nhật mọi môn thể thao và cá cược.
Theo dõi chúng tôi qua mạng xã hội Facebook, X, và Instagram
